Serbest Rapor

 

Netsis rapor modülünden, var olan tablolar ve bunların içinde tutulan bilgiler raporlanabilmektedir. Fakat bazen bu raporlara farklı firmalardan, farklı sahalar ilave edilmesi istenmektedir. Bu durumda da rapor seçeneğindeki sahalara, birçok firmanın kullanmayacağı yeni sahalar eklenmiş olmaktadır.

Bu nedenle, firmaların var olan rapor seçeneklerini kullanarak, istedikleri sahaları rapora eklemeleri ve serbest rapor menüsü ile listelemeleri önerilmektedir. Var olan raporlara yeni sahalar eklenmesi veya yeni raporlar oluşturulması için bu menü kullanılmamaktadır. Sadece rapor sonuçları alınabilmektedir.

Serbest raporu kullanabilmek için, karşınıza fiziksel isimleri ile listelenen bir raporu seçmeniz gerekmektedir. Serbest raporun bunun dışındaki kullanımı diğer rapor seçeneklerinin kullanımı ile aynıdır.

Serbest raporların nasıl hazırlanacağı ile ilgili detaylı bilgi için bakınız Rapor/Ek-1 (Rapor Hazırlama).

 

İlişkisel Serbest Rapor

İlişkisel Serbest Rapor bölümünde, birden fazla tablo veya görüntü birbiriyle ilişkilendirilerek kapsanan kayıtların raporlanması sağlanır. Şöyle ki, İlişkisel Rapor, bir ana tablo/görüntü (örneğin, stok sabit kayıtları, cari sabit kayıtları, personel sabit bilgileri gibi), ve bu ana görüntüye bağlı tablo/görüntü(ler) (örneğin, stok hareketleri, cari hesap hareketleri, personel kartoteks kayıtları gibi) şeklinde bağlantılarla oluşturulur. Rapor dökülürken de ana kayıtlar (örneğin stok sabit bilgisi) ve her bir ana kayda bağlı alt kayıtlar (örneğin, ilgili stok kaydının hareketleri) şeklinde dökülür.

İlişkisel Serbest Rapor hazırlamak için, paketlerin Rapor Modüllerinin ana menüsünde Rapor/İlişkisel Serbest Rapor bölümü kullanılmaktadır.

İlişkisel Serbest Rapor Sihirbazı

İlişkisel Serbest Raporlar, İlişkisel Serbest Rapor sihirbazı aracılığıyla hazırlanmaktadır. Sihirbaz, raporun hazırlanması aşamalarında kullanıcıyı yönlendirmektedir.

Rapor Dosyası Belirleme

 

Hazırlanan raporla ilgili rapor sihirbazında yapılan tanımlamalar, bir dosyada saklanmaktadır. İlişkisel Serbest Rapor Sihirbazının ilk sekmesi, dosya ismini belirlemek için kullanılmaktadır.

Yeni Rapor Dosyası

Sihirbaz içerisinde, yeni, sıfırdan bir rapor hazırlanacak ise, bu seçenek işaretlenmelidir.

Rapor Dosyasını Düzenle

Önceden hazırlanmış ve saklanmış bir raporun tekrar düzenlenmesi ya da düzenlenmeksizin tekrar rapor alınabilmesi için işaretlenmesi gereken seçenektir.

Dosya İsmi

Sihirbazda tanımlamalara başlamadan önce, önceden tanımlanmış rapor dosyası ya da yeni rapor dosyası üzerinde çalışabilme için, öncelikle mutlaka bir dosya ismi belirtilmelidir. Dosya ismi ve yeri, mutlaka sahanın sağ yanındaki üç nokta yardımıyla belirlenmelidir. Sadece dosya ismini mevcut bilgi kutucuğuna elle yazmak yeterli olmayacaktır. Sağ yandaki üç nokta yardımıyla açılan "dosya aç" penceresinde, öncelikle dosyanın yer alması istenen klasör, sonra da dosya ismi belirtilmelidir.

 

Geçerli bir dosya ismi belirlendiğinde, ilk sekmenin alt kısmında, İleri butonu aktif hale gelecektir. Bu buton yardımı ile sihirbazın sonraki sekmelerine geçilebilir.

Önceden tanımlı bir rapor dosyası açılmış ise, alt kısımdaki Çalıştır butonu da aktif hale gelir. Sihirbazda herhangi bir düzenleme yapılmayacaksa, rapor bu buton yardımıyla doğrudan çalıştırılabilir.

 

 

İlişkilendirilecek Görüntülerin Seçimi

 

İlişkisel Serbest Rapor Sihirbazının ikinci sekmesinde, ilişkilendirilecek görüntüler seçilir.

Kayıtlı Görüntüler

Üzerinde çalışılan veri tabanında kayıtlı tüm görüntüler, sol taraftaki pencerede listelenir. Bu listeden görüntüleri seçip çift tıklayarak ya da sürükle bırak yöntemiyle, sağ taraftaki seçilen görüntüler penceresine aktarılabilir.

Rapor Adı

Kayıtlı görüntüler içerisinden seçilen ilk görüntü adı, rapor adı olarak atanacaktır. Rapor başlığı olarak kullanılacak bu bilgi istenildiği şekilde değiştirilebilir.

Seçilen Görüntüler

Kayıtlı görüntülerden aktarılan görüntü isimleri sağ taraftaki bu pencerede yer alır. İlk eklenen görüntü ana görüntü olacaktır. Sonra eklenen görüntüler ise, ana görüntüye bağlı olarak düşünülecektir. Ek görüntülerin, ana görüntüye değil de alt görüntülerden birine bağlı olması isteniyorsa, ek görüntü, bağlanması istenen görüntünün içine sürüklenip bırakıldığında, ek görüntü bağlantısı otomatik düzeltilir.

Bu pencerede yanlış tanımlanmış bir görüntüyü çıkarmak için, görüntünün, sürükle bırak yöntemiyle, kayıtlı görüntüler penceresine bırakılması gerekmektedir. Çıkarılan görüntüye bağlı görüntüler ve bu görüntülerle ilgili sihirbazın ilerleyen bölümlerinde yapılmış tanımlamalar varsa bunlar da otomatik olarak çıkarılmış olacaktır. O nedenle, raporla ilgili diğer tanımlamalara geçmeden önce, görüntüleri ve ilişkileri doğru olarak belirlemek önemlidir.

Örnek; İlk eklenen görüntü STGRUP (Stok grup kodları), sonrasında eklenen görüntüler, STSABIT (Stok kartları) ve STHAR (Stok hareketleri) olsun. İlk aşamada eklenen her iki görüntü de STGRUP'a bağlı görünecektir. Ancak STHAR görüntüsü, STGRUP'a bağlı olamaz. Stok kodu sahası üzerinden ancak STSABIT ile ilişkilendirilebilir. Bu durumda STHAR görüntüsü, sürüklenip STSABIT görüntüsünün içine bırakıldığında, otomatik olarak STGRUP à STHAR ilişkisi iptal edilir, STSABIT à STHAR ilişkisi oluşturulur.

Örnek; STGRUP à STSABIT à STHAR şeklinde yaratılan ilişkisel raporda, stok grup kodları, ana kayıtlar olarak listelenecektir. Her bir grup kaydı açıldığında, bu gruba ait stok kartları listelenir ve her bir grup içindeki her bir stok kartı kaydı açıldığında ise, bu karta ait hareketler listelenecektir. STGRUP à STSABIT ilişkisini sağlayan saha, her iki görüntüde bulunan grup kodu sahasıdır, STSABIT à STHAR ilişkisini sağlayan saha ise, stok kodu sahasıdır ki, görüntülerin bu sahalar üzerinden ilişkilendirilmesi bir sonraki sekmede yapılacaktır.

Bu ilişkiyi, STSABIT à STGRUP à STHAR şeklinde yapmak yanlış olurdu. Çünkü her bir STSABIT ana kaydı için sadece bir tane geçerli STGRUP kaydı vardır. (Bir stok kartının sadece bir grup kodu olabilir). Bu şekilde tanımlanan ilişkisel raporda, stok kartları ana kayıtları listelenecek ve her bir ana kayıt açıldığında grup kaydı izlenebilecektir. Halbuki buna gerek yoktur. STSABIT görüntüsünde halihazırda mevcut olan grup kodu sahası, STSABIT ana kayıtlarında bir saha olarak görüntülenebilir. İstenirse, grup açıklama da bir saha olarak görüntüye ve listeye eklenebilir ve bu durumda STGRUP için ayrı bir ilişki yaratmaya gerek kalmaz.

Dikkat, Raporun Performans Maliyeti

Raporda tanımlanan ana görüntü için bir rapor, ana görüntüye ait bir ilişki için, her bir ana kayıt altında listelenecek alt kayıtları için yeni bir rapor yaratıldığı düşünülmelidir. Örneğin, raporda dökülen ana kayıt sayısı 10 ise ve bir ilişkili görüntü olup, her bir ana kayıt için de alt kayıtların mevcut ve listelenecek olduğu düşünülürse, ana kayıtlar için 1 + her bir ana kayıt için 10*1 = toplam 11 tane rapor yaratılacaktır. Dökülecek ana kayıt sayısı ve alt ilişki sayısı, açılacak olan rapor sayısını belirler. Bu sayılar arttıkça, rapor performansı etkilenebilir. O nedenle doğru ilişki tanımları ve kayıt filtrelemeleri ile sonuç kümesi daraltması, optimum raporun elde edilmesini sağlayacaktır.

Kayıtlı Görüntüler Aç/Kapa

Kayıtlı Görüntüler penceresi ile Seçilen Görüntüler penceresi arasında bulunan bu ekran bileşeni sayesinde, kayıtlı görüntüler penceresini kapatarak, seçili görüntüler penceresini genişletmek mümkündür. Kayıtlı görüntüler penceresi kapalı iken, tekrar aynı bileşen tıklanarak açılabilir.

İlişkilendirilecek görüntüler belirlendikten sonra, ekranın alt kısmında aktif olan, Geri butonu ile, bir önceki sekmeye, İleri butonu ile, bir sonraki sekmeye geçmek mümkündür.

 

 

Görüntüler Arası Bağlantılar

Görüntü seçimi ve görüntülerin ilişkilerinin belirlenmesi sonrasında, ilişkileri sağlayacak olan bağlantılar belirlenmektedir. Bu sekmede, tüm görüntüler için bağlantılar tanımlanmalıdır.

Seçili Görüntü

Bir önceki sekmede seçilen ve ilişkilendirilmiş olan görüntüler, bu pencerede yer almaktadır. Bu görüntüler içinden, bağlantısı tanımlanacak olan görüntü fare ile bir kez tıklanarak seçilmelidir. Ana görüntü için herhangi bir bağlantı tanımlanmaz. Eklenen görüntülerin bağlantıları tanımlanabilmektedir. Eklenen görüntü seçildiğinde, eklendiği görüntüyle arasındaki bağlantının yapılacağı anlamına gelir.

Örnek; STSABIT à STHAR görüntüleri arasındaki bağlantının tanımlanması için STHAR görüntüsü seçilmelidir.

Seçilen görüntü ismi, pencere başlığında görünecektir.

Tablo ve Bağlantı Tablosu Sahaları; Bağlanacak görüntü belirlendiğinde, bu görüntü, "Tablo" bölümünde ve bağlantısı yapılacak ana görüntü, "Bağlantı Tablosu" bölümünde yer alacaktır. Her iki bölümde yer alan seçim kutucuklarında, görüntülerde mevcut olan sahalar listelenmektedir. Kutucukların sağ yanındaki aşağı ok butonu yardımıyla açılan saha listesinden, ilişkilendirilecek olan saha(lar) seçilmelidir.

Aşağı ve yukarı ok butonları yardımıyla, oluşturulan bir ilişki eklenir ya da yanlış oluşturulmuş bir ilişki çıkarılabilir.

Örnek; STGRUP à STSABIT arasındaki bağlantı, STSABIT görüntüsündeki GRUP_KODU ile, STGRUP görüntüsündeki GRUP_KODU sahaları üzerinden yapılır. Bunun anlamı, raporda, her bir grup ana kaydı için listelenecek olan kayıtlar, STSABIT.GRUP_KODU=STGRUP.GRUP_KODU eşitliğini sağlayan kayıtlar olacaktır. Yani ilgili grupta yer alan stoklar.

Örnek; STSABIT à STHAR arasındaki bağlantı, STHAR görüntüsündeki STOK_KODU ile, STHAR görüntüsündeki STOK_KODU sahaları üzerinden yapılır. Bunun anlamı, raporda, her bir grup ana kaydı için listelenecek olan kayıtlar, STHAR.STOK_KODU=STSABIT.STOK_KODU eşitliğini sağlayan kayıtlar olacaktır. Yani ilgili stoğun hareketleri.

 

Örnek; Görüntüler arasındaki bağlantının birden fazla saha gerektirdiği durumlarda, bağlantıyı sağlayan tüm sahalar, görüntülerden karşılıklı olarak seçilerek eklenmelidir. Örneğin, SICIL (Personel Sabit Bilgileri) à KARTX (Personel Kartoteks Bilgileri) arasında bağlantı, (SICIL.ISYERI=KARTX.ISYERI AND SICIL.SICILNO=KARTX.SICILNO) eşitliği üzerinden kurulabilmektedir. Bu durumda, önce her iki görüntünün ISYERI sahaları seçilerek eklenmeli, daha sonra da her iki görüntünün SICILNO sahaları seçilerek eklenmelidir.

Bağlantılar belirlendikten sonra ekranın alt kısmında aktif olan, Geri butonu ile, bir önceki sekmeye, İleri butonu ile, bir sonraki sekmeye geçmek mümkündür.

 

Filtreleme

Görüntülerdeki kayıtlar içinden filtreleme yapılarak sonuç kümesinin istenen kapsamda daraltılmasını sağlayan sekmedir. Herhangi bir kısıtlama yapılmayacaksa, boş bırakılarak bir sonraki sekmeye geçilebilir.

Seçili Görüntü

Önceki sekmelerde seçilen, ilişkilendirilen ve bağlantıları belirlenen görüntüler, bu pencerede yer almaktadır. Bu görüntüler içinden, kayıtları filtrelenmek istenen görüntü, fare ile bir kez tıklanarak seçilmelidir.

Filtreleme Bölümü Kullanımı
Grid (Izgara) Kullanımı

Saha Seçimi

Grid üzerinde düzenlenmek istenen herhangi bir kutucuk, fare ile tek tıklanarak seçilebilir.

Kayıt/Düzeltme Durumuna Geçiş

Herhangi bir kutucukta, bilgi girişi ya da düzeltme yapabilmek için, kutucuk seçili iken, fare ile çift tıklamak ya da space (boşluk) tuşunu kullanmak gerekir. Bu işlem, kutucuğu kayıt/düzeltme durumuna dönüştürür.

Kayıt/Düzeltme durumuna geçmiş olan kutucukta, bilgi girişi yapabilecek okuma sahası aktiftir. Aynı zamanda varsa sahanın yardımcı bileşenleri de okuma kutucuğunun sağ yanında yer alacaktır.

Aşağı Ok Butonu

Sahayla ilgili açılan bir listeden seçim yapılabileceğini bildirir.

Rehber Butonu

Veri tabanında, ilgili sahada kayıtlı olan tüm değerleri tekrarsız olarak gösteren bir rehberden yardım alınabileceği anlamına gelir. Örneğin, STOK_KODU sahası için filtreleme yapılacağı zaman, açılan rehberde, veri tabanında kayıtlı tüm stok kodları izlenebilir.

Sağ Click Menüsü

Satır Ekle

Gridin sonuna yeni bir satır eklemek için kullanılır. Insert kısa yol tuşu aynı işlev için kullanılabilir.

Araya Satır Ekle

Grid üzerinde bulunulan (seçili) satır ile önceki satır arasına boş bir satır açmak için kullanılır. Alt+Insert kısa yol tuşları aynı işlev için kullanılabilir.

Satır Sil

Grid üzerinde bulunulan satırın silinmesi için kullanılır. Delete kısa yol tuşu aynı işlev için kullanılabilir.

Temizle

Grid üzerinde bulunulan hücredeki değerin silinmesi, hücrenin boşaltılması için kullanılır. Backspace kısa yol tuşu aynı işlev için kullanılabilir.

Yukarı/Aşağı Kaydır

Grid üzerinde bulunulan satırın yukarı/aşağı kaydırılması ile, üstündeki/altındaki satırla yer değiştirmesi için kullanılır. Bu seçenekler kaydırma mümkün olan satırlarda aktif duruma gelir. Gridin alt kısmında bulunan yukarı/aşağı butonları da aynı işlev için kullanılabilmektedir. Ctrl+Yukarı ok/Ctrl+Aşağı ok kısa yol tuşları aynı işlev için kullanılabilir.

Cümleyi Göster

Oluşan filtrelerin gridin altındaki bilgi sahasında, cümle olarak gösterilmesini ya da işaretli olmadığı durumda cümlenin gösterilmeyerek, grid alanının genişletilmesini sağlar.

Gönder

Paketlerde yer alan diğer tüm gridlerde olduğu gibi, grid içeriğinin dış ortamlara aktarılmasını sağlar.

Filtrelerin Oluşturulması

Filtrelemenin amacı, bir saha için veri tabanına kaydedilmiş bilgileri, verilen bir değerle karşılaştırıp, karşılaştırma sonucunda uygun kayıtları belirleyerek sonuç kümesini oluşturmaktır. Karşılaştırmanın yapılabilmesi için öncelikle hangi sahadaki bilgilerin filtreleneceği, daha sonra hangi operatör kullanılarak karşılaştırma yapılacağı ve hangi değerle karşılaştırılacağı belirlenmelidir.

Saha Adı

Filtreleme yapılacak olan sahanın adıdır. Sağdaki aşağı ok butonu yardımı ile, seçili görüntüdeki sahalar listelenip içinden seçim yapılabilir. Saha adı olarak "(" parantez de belirlenebilmektedir. Parantez olarak belirlenen satırda, başka bir tanımlama yapılmayacaktır. "(" Parantez açma, belirlendiğinde, otomatik olarak bir tane de ")" parantez kapatma satırı oluşacaktır. Bu durumda, "(", ")" satırları arasına satır ekleyerek filtre iki parantez satırı arasındaki satırda tanımlanmalıdır.

Operatör

Önceki adımda belirlenen sahanın içerdiği bilgilerin, hangi operatör kullanılarak karşılaştırılacağıdır.

Eşittir

İçeriği, sonraki adımda belirlenecek değere eşit olan kayıtlar anlamına gelir.

Küçük/Büyük

İçeriği, sonraki adımda belirlenecek değerden küçük/büyük olan kayıtlar anlamına gelir.

Küçük Eşit/Büyük Eşit

İçeriği, sonraki adımda belirlenecek değere eşit ya da bu değerden küçük/büyük olan kayıtlar anlamına gelir.

Benzer (LIKE)

İçeriği sonraki adımda belirlenecek değere benzer kayıtlar anlamına gelir. SQL standartlarında kullanılan '%' ve '_' arama karakterleri, SQL cümlelerinde kullanıldıkları şekliyle geçerlidir.

Arasında (BETWEEN)

İçeriği sonraki adımlarda belirlenecek olan Değer 1 ile Değer 2 arasında olan kayıtlar anlamına gelir.

İçinde (IN)

İçeriği sonraki adımda belirlenecek olan değerlerin birine eşit olan kayıtlar anlamına gelir. Değerler, Değer 1 sahasında, virgülle ayrılmış olarak, alfa nümerik değerler tırnak içinde verilmelidir.

Farklıdır

İçeriği, sonraki adımda belirlenecek değerden farklı olan (eşit olmayan) kayıtlar anlamına gelir.

Değer 1, Değer 2

Belirlenen sahanın veri tabanında içerdiği bilgiler, bu sahalarda belirlenecek olan değer(ler)le ve belirlenen operatörle kıyaslanıp olup sonuç kümesi oluşturulur. 

Ve/Veya

Üzerinde bulunulan satırda tanımlanacak olan filtrenin, bir önceki satırda tanımlanan filtreye ne şekilde bağlanacağıdır. Ve/Veya (And/Or) olmak üzere iki şekilde bağlantı mümkündür. İki filtre birbirine Ve ile bağlantı yapıldığında, kaydın sonuç kümesinde yer alması için her iki filtredeki koşulu sağlaması gerekir. Veya ile bağlantıda ise, kaydın sonuç kümesinde yer alması için iki filtredeki koşullardan birini sağlaması yeterlidir. Çok fazla sayıda filtre tanımlanıyorsa, parantezler yardımıyla koşulların doğru sıralamada uygulanması sağlanmalıdır.

Değil

Parantez olarak belirlenen satırda aktif olan sahadır. Parantez içinde tanımlanacak olan filtreye uyan değil de uymayan kayıtların sonuç kümesinde yer alması için kullanılır.

Filtreleme tamamlandıktan sonra ekranın alt kısmında aktif olan, Geri butonu ile, bir önceki sekmeye, İleri butonu ile, bir sonraki sekmeye geçmek mümkündür.

Raporda Gösterilecek Alanlar

Bu bölümde, raporda görüntülenmesi istenen sahalar seçilecektir.

Seçili Görüntü

Önceki sekmelerde seçilen, ilişkilendirilen ve bağlantıları belirlenen görüntüler, bu pencerede yer almaktadır. Bu görüntüler içinden, rapor alanları belirlenecek olan görüntü, fare ile bir kez tıklanarak seçilmelidir.

Dikkat; Seçili görüntüler penceresindeki her bir görüntü için raporda en az bir saha tanımlanmalıdır.

Görüntü Başlığı

Sahaları belirlenmek üzere seçilen görüntü için, raporda yer alacak olan başlıktır. Görüntü seçildiğinde, görüntü ismi ön değer olarak getirilir. İstendiği gibi değiştirilerek başlık oluşturulabilir.

Tekrarları Gösterme

Görüntü için raporlanan olan kayıtlarda, bu bölümde seçilecek sahaların içerikleri tıpatıp birbiriyle aynı olan kayıtların tekrarsız (tek sefer) gösterilmesini sağlayan seçenektir.

Satır Limit

Görüntü için raporlanan kayıtların ilk n tanesini rapora dahil etmek için kullanılacak seçenektir. Seçenekte belirtilen sayıda kayıt rapora dahil edilecektir. Çok uzun raporlarda, rapor hazırlama aşamalarındaki denemelerde az sayıda kayıt ile deneme yapabilmek için kullanışlıdır.

Saha Tipi

Raporda iki tip saha yer alabilir. Normal tipli sahalar, görüntü sahalarından herhangi biridir ve sonuç kümesindeki kayıtlarda sahanın içerdiği bilgi olduğu gibi gösterilecektir. Hesaplanan tipli sahalar ise, tanımlanacak hesaplamalar sonucu oluşan bilgiyi gösterecektir. Hesaplanan sahalar, öncelikle boş bir saha olarak eklenmekte ve daha sonra hesaplanma şekli, bir sonraki sekmede Script Girişi bölümünde tanımlanmaktadır.

Saha Adı

Normal tipli sahalar için, kutucuğun sağ yanındaki aşağı ok butonuyla açılan listeden görüntünün sahaları içinden seçim yapılabilir. Hesaplanan tipli sahalar için, CALC1, CALC2 ... şeklinde otomatik verilen isimler geçerli olacak ve değiştirilemeyecektir.

Operatör

Kullanılmıyor.

Değer Tipi

Hesaplanan tipli sahalarda aktif olup, hesaplama sonucu oluşacak bilginin tipini belirlemek içindir. Kutucuğun sağ yanındaki aşağı ok butonuyla açılan listeden, String (Metin), Smallint (Tamsayı, -32768..32767), Integer (Tamsayı, -2147483648..2147483647), Word (Tamsayı, 0..65535), Boolean (Doğru ya da Yanlış değer alabilen), Float (Gerçek sayı), Currency (Para birimi), DateTime (Tarih, saat), Memo (Uzun metin) ve Graphic tiplerinden biri belirlenebilir. Sonuç bilgilerin doğru gösterilebilmesi için uygun saha tipinin seçilmesi önemlidir.

Kolon Adı

Raporda saha için görülecek olan başlıktır. İstenildiği gibi düzenlenebilir.

Sırala

Seçilen saha bilgilerinin sıralanması isteniyorsa işaretlenmelidir. Hemen yanındaki kutucukta sıralamanın hangi (Artan/Azalan) şekilde yapılması istendiği belirlenmelidir. Aynı görüntü için birden fazla sahada sıralama işaretlenirse, sahalar bir biri içinde ve verildikleri sırada, sıralama işlemine tabi tutulacaktır. Örneğin; Order by GRUP_KODU, STOK_KODU gibi bir cümle oluşması anlamlıdır. Bu örnekte GRUP_KODU sahası, STOK_KODU sahasından önce eklenen bir saha olmalıdır. Ancak Order by STOK_KODU, GRUP_KODU gibi bir cümle oluşması anlamlı değildir. Stok kodu içinde grup kodu sıralamasının anlamı olmayacaktır.

Ön Biçim

Kullanılmıyor.

Biçim

Nümerik ve tarih tipli alanlar için görüntü biçiminin belirleneceği sahadır.

Nümerik alan örnekleri;

Kullanılan karakterler, 0 (basamak değeridir, yoksa sıfır görünür), # (basamak değeridir, yoksa görünmez), . (ondalık ayıracıdır), , (binlik ayıracıdır). 

Değer: 0.008; Biçim: #.00 ise, 0.01

Değer: 12.2; Biçim: #.00 ise, 12.20; Biçim: #.## ise, 12.2

Değer: 8756.35; Biçim: #,###.00 ise, 8,756.35

Değer: 8756987; Biçim: #,###.00 ise, 8,756,987.00

Tarih alan örnekleri;

Kullanılan karakterler, d (gün değeri), m (ay değeri), y (yıl değeri)

Biçim: dd/mm/yyyy ise, 13/07/2005; Biçim: dd/mm/yy ise, 13/07/05

Ondalık Sistemi

Kullanılmıyor.

Ondalık

Kullanılmıyor.

Gizli

Hesaplanan sahalarda kullanılacak olan görüntü sahaları mutlaka rapora eklenmelidir. Bu sahalar, raporda görüntülenmek istenmeyip sadece hesaplamalarda kullanılacak ise, gizli seçeneğiyle işaretlenip görüntülenmemesi sağlanabilir.

Ekle/Çıkar

Tanımlanan sahanın rapora eklenmesi için, tanımlamalar yapıldıktan sonra ekle butonuna tıklanmalıdır. Eklenen saha sağ alt köşede yer alan saha listesi penceresinde izlenebilir. Bu pencerede yer alan sahalardan, raporda görünmesi istenmeyen ise, pencere içerisinde seçilerek ve çıkar butonu yardımıyla rapordan çıkarılabilir. Sağ alt köşede yer alan saha listesi penceresinden çift tıklanarak seçilmiş olan bir saha için tanımlamalarda değişiklik yapılıp ekle butonuna basıldığında, seçili sahanın tanımı güncellenecektir.

Tümünü Ekle/Çıkar

Seçili görüntünün tüm sahalarını tek seferde rapora eklemek için tümünü ekle butonu kullanılabilir. Rapora eklenmiş ve sağ alt pencerede yer alan tüm sahaların rapordan çıkarılması için ise, tümünü çıkar butonu kullanılabilir.

Saha Yeri Değiştirme

Sağ alt köşede yer alan saha listesi penceresine eklenen sahaların raporda gösterilme sırası değiştirilmek isteniyorsa, ilgili sahanın üzerine mouse ile bir kez tıklayarak saha seçilmeli, Ctrl+Yukarı Ok ve Ctrl+Aşağı Ok kısa yol tuşları yardımıyla yukarı/aşağı kaydırma yapılmalıdır.

Hesaplama Sahaları Ekleme

Raporun istenen sütunlarında hesaplama sonucu değer göstermek mümkündür. Hesaplanan kolon ekleneceği zaman, öncelikle bu bölümde boş bir kolon yaratılmalıdır. Hesaplama için tanımlanan sahanın, Saha Tipi : Hesaplanan olmalıdır. Saha tipi hesaplanan olarak belirlendiğinde, Saha Adı : CALC1, CALC2, .... CALCn olarak, birden fazla hesaplanan saha olması durumunda ardışık olarak numaralandırılmış şekilde otomatik getirilecek ve değiştirilemeyecektir. Hesaplanan saha için, hesaplama sonucu oluşacak değerin tipi, Değer Tipi seçeneğinde belirlenmelidir. Kolon Adı ve Biçim, istenildiği şekilde belirlendikten sonra, saha rapora eklenmelidir.

Bu aşamada, hesaplama yapılmak üzere boş bir kolon oluşturulmuştur. Bundan sonraki bölümde, hesaplama şeklini tanımlayacak olan VBScript kodu yazılması gerekir. VBScript kodu, sonraki sekmede yazılabilmektedir.

Rapora eklenen sahaların tanımlamaları tamamlandıktan sonra, ekranın alt kısmında aktif olan, Geri butonu ile, bir önceki sekmeye, İleri butonu ile, bir sonraki sekmeye geçmek mümkündür.

 

Script Bölümü

Bu bölümde, rapora küçük program parçacıkları ile müdahale etmek mümkündür. En önemli kullanım alanı ise, hesaplama sahalarındaki hesaplamaların ne şekilde yapılacağının tanımlanmasıdır. Bu sekmede herhangi bir tanımlama yapılması zorunlu değildir. Bir hesaplama sahası ya da raporun kendi normal algoritması içinde yapılması istenen farklı bir işlem yoksa, bu bölüm boş bırakılarak geçilebilir.

Olay Bazlı Programlama

Raporun tanımlamaları tamamlandıktan sonra, istenen rapor ard alanda program tarafından oluşturulmaktadır. Raporun oluşturulması sırasında ve henüz kullanıcının ekranına gelmeden önce, yazılan program parçacıklarının çalışarak raporu şekillendirmesi sağlanabilir. Yazılacak program parçacığı, rapor oluşturulması sırasında meydana gelen olaylar sırasında çalışacaktır. Örneğin, raporun bir satırı tamamlandığında, o satırla ilgili bir hesaplama işlemi yaptırılabilir. Dolayısıyla rapor oluşturma sırasında her bir satır tamamlanması, program parçacığının yazılması gereken bir olay olarak düşünülebilir.

Geçerli Olaylar

Rapor oluşturulması sırasında meydana gelen tüm olaylar, kullanıcıya açık değildir. Kullanıcı ancak bu ortamda kendisine açılmış olan olaylar için kod geliştirebilmektedir. Script editörde yazılan kod parçacığının öncelikle mevcut olaylardan hangisi için yazılacağı belirlenecektir. Seçilen olay, her meydana gelişinde, yazılan kod bir kez çalışacaktır. Örneğin, satır tamamlanması olayı için yazılan kod parçacığı, raporun her bir satırı tamamlandığında, bir kez çalışacaktır.

Rapor Olayları

 

Öncelikle sol taraftaki pencerede yer alan ve kullanıcıya açılmış olan olaylardan hangisi için script yazılacağı belirlenmelidir. Script yazılması istenen olay bu pencereden seçildikten sonra, bu olayla ilgili script'in yazılabilmesi için sağ taraftaki script bölümüne geçilebilir.

 

OnReportInit olayı

Ana rapor başlangıcı öncesidir.

OnReportEnd olayı

Ana rapor bitişi sonrasıdır.

Mevcut Görüntüler

İlişkisel Serbest Rapor'da seçilerek ilişkilendirilen her bir görüntü için bir rapor (grid – ızgara) açılacağı belirtilmişti (bknz: İlişkilendirilecek Görüntü Seçimi). O nedenle her bir görüntünün raporu için ayrı ayrı olay belirlemek gerekmektedir. Bu bölümde, hangi görüntünün raporuna ait olay(lar) için script yazılacağı belirlenmelidir.

OnGridInit olayı

Seçilen görüntünün raporunda, her bir grid (ızgara) yaratılması öncesidir.

OnRowInit olayı

Seçilen görüntünün raporunda, grid içindeki her bir satırın yaratılması öncesidir. Dikkat; grid satırı yaratılması öncesinde, satırdaki değerler henüz oluşmamıştır. Satırdaki değerler kullanılarak yapılacak işlemler için bu olay tercih edilmemelidir.

OnRowEnd olayı

Seçilen görüntünün raporunda, grid içindeki her bir satırın oluşturulması bitimidir. Satırdaki veri tabanından okunan değerler oluşmuş olacağından, bu değerler kullanılarak yazılacak olan hesaplama işlemleri için en uygun olaydır.

OnGridEnd olayı

Seçilen görüntünün raporunda, her bir grid (ızgara) bitimidir.

Hangi olay için script yazılacağı seçildikten sonra, sağ taraftaki kod penceresine geçilebilir.

Dikkat, sekme ilk açıldığında, OnReportInit olayı seçili gelmektedir. Başka bir olay seçilmeksizin yazılan kod, OnReportInit olayı için geçerli olur.

Sahalar;

Sol tarafta bulunan penceredeki sahalar sekmesi, yardım amaçlı olarak rapor için tanımlanmış sahaları gösterir.

 

 

Scripting (Kodlama)

Scripting bölümünde, VBScript sentaksı kullanarak kod yazılması beklenmektedir. Yazılan kod parçacığı ancak rapor oluşturulması sırasında algılanarak çalıştırılacaktır. Hatalı yazım var ise, raporda hata oluşacaktır.

Programlama Elemanları

VBScript ile kullanılabilen, If Then Else, Sub, Function, Select Case, For Next, Do Loop gibi programlama elemanları geçerlidir. Bu dökümanda VBScript ile program yazımı ve sentaks standartları anlatılmamaktadır. Bu bölümü kullanacak kişilerin bu bilgiye sahip olduğu varsayılmaktadır.

Geçerli Nesneler

İlişkisel Serbest Rapor için script yazılabilecek olan bu ortamda, ilişkisel serbest raporda mevcut bazı nesneler ile sahip oldukları özellik ve metotlar, kullanıma açılmıştır. Bu nesneler, raporu oluşturan nesneler olup, raporun, bir gridine, bir satırına, bir hücresine vb. bir değer atanması için ya da bir değer alınması için kullanılacaktır. Nesneler ile çalışıyor olmak için nesne tabanlı programlama prensiplerine aşina olunması gerekmektedir. Nesne tabanlı programlama ile ilgili detay bilgi bu dokümanda verilmeyip, konunun kullanıcı tarafından bilindiği varsayılmaktadır.

Netsis Code Insight

Bu pencerede, Ctrl+Boşluk kısa yol tuşları ile, ortamda kullanılabilecek nesneler görüntülenir. Kullanılacak nesne bu pencereden seçilip, kodlama bölümüne aktarılabilir.

 

Nesnenin içerdiği özellikler ve metotlar da yine ctrl+boşluk kısa yol tuşlarıyla getirilmeye devam edilebilir. Bu özellik kullanılarak, kullanılacak nesne ve özellikler kolaylıkla belirlenebileceği gibi, elle teker teker yazılmasına da gerek kalmayacaktır.

 

 

NNRREPORT Nesnesi

İlişkisel serbest raporda, açılan her bir raporun (ana görüntü ve ilişkili tüm görüntüler için açılan tüm raporlar), rapor gridi (ızgara), grid içindeki satırlar, satırlardaki hücreler ve hücrelerin değerlerini barındıran nesnedir. NNRReport.ActiveGrid nesnesi, üzerinde bulunulan gridin özelliklerini, NNRReport.ActiveGrid.ActiveRow nesnesi ise, üzerinde bulunulan satırın özelliklerini kapsar.

Query Nesnesi

Seçilen olay anında, rapora bir SQL cümlesi yazarak sonuç döndüren kod parçacığı hazırlayabilmek için kullanılır. Query.SQL özelliği kullanılarak farklı bir SQL cümleciği çalıştırılabilir. Dönen sonuç, raporun bir hücresine ya da başka bir bölümüne atanabilir.

Dikkat; SQL cümlecikleri, seçilen olay her gerçekleştiğinde çalışacaktır. Örneğin, satır sonu için bir SQL cümlesi yazılmışsa, her satırda çalışacaktır. Bu işlem raporun performansını büyük ölçüde düşürecektir.

Geçerli Nesnelerin Özellikleri ve Metotları Kullanımı

Scripting bölümünde kullanıma sunulan nesnelerin içerdiği özelliklerin ve metotların ne şekilde kullanılması gerektiği Nesne Tarayıcısı yardımı ile izlenebilir.

Nesne Tarayıcısı

 

Scripting bölümünün araç çubuğunda yer alan bu buton yardımı ile, kullanıma açık nesnelerle ilgili bilgi alınabilir.

 

Kullanılan Kütüphaneler

Ortamda kullanımına izin verilen nesneler, farklı kütüphanelerden gelmektedir. Netsis'in hazırlamış olduğu nesne kütüphaneleri, programların kurulumu sırasında, ...\NETTLB adlı klasöre aktarılır ve işletim sistemine register edilir. Ancak bu şekilde yüklenmiş ve register edilmiş kütüphanelerin nesneleri kullanılabilir.

Hangi kütüphaneden gelen nesne ile ilgili bilgi alınmak isteniyorsa öncelikle bu kütüphane listeden seçilmelidir.

Örneğin; İlişkisel Serbest Rapor için Scripting ortamında iki tane nesne mevcuttur. Bu iki nesne iki farklı kütüphaneden gelmektedir. NNRReport nesnesi, NNRRPT.TLB isimli kütüphaneden, Query nesnesi ise, NETSISVCL_3_0.TLB kütüphanesinden gelmektedir.

Ortamda kullanımına açılan başka nesneler olsaydı, kütüphane listesinde, bu nesnelerin içinde bulunduğu kütüphaneler de izlenebilecekti.

Kayıtlı Sınıflar

Nesne tabanlı mimaride, nesneler (object), sınıflardan (class) türetilmektedir. Yani sınıflar, nesnenin tanımıdır. Nesne ise, ilgili tanımın kullanımıdır. Seçilen kütüphanenin içerdiği ve ortamda kullanıma açık nesnelerin türedikleri sınıflar, bu bölümde listelenir.

Örnek; NNRReport nesnesi, INNRReport sınıfından türetilmiştir. INNRReport sınıfı seçilerek, NNRReport nesnesinin sınıfında tanımlı özellikleri ve metotları izlenebilir.

Örnek; NNRReport nesnesinin içerdiği, ActiveGrid (üzerinde bulunulan grid) nesnesi, IGrid sınıfından türemiştir. ActiveGrid ile kullanılabilecek olan, sınıfında tanımlı özellik ve metotlara, IGrid sınıfı seçilerek ulaşılabilir.

Örnek; NNRReport.ActiveGrid nesnesinin içerdiği, ActiveRow (üzerinde bulunulan satır) nesnesi IGridRow sınıfından türemiştir. ActiveRow ile kullanılabilecek olan, sınıfında tanımlı özellik ve metotlara, IGridRow sınıfı seçilerek ulaşılabilir.

Sınıf Üyeleri

Kullanılan kütüphane ve özellikleri izlenmek istenen sınıf seçildiğinde, sınıfın içerdiği tüm özellik ve metotlar, ..... Sınıfı Üyeleri başlıklı, sağ üst bölümdeki pencerede izlenebilecektir. Bu dökümanda geçerli nesnelerin tüm özellik (property) ve metotları (procedure, function) hakkında bilgi verilmemektedir. Özellik ve metotlar, ingilizce olarak isimlendirilmiş olup, isimleri, işlevleri hakkında bilgi vermektedir.

Parametreler

Kullanılan kütüphane ve özellikleri izlenmek istenen sınıfın herhangi bir özellik ya da metodu işaretlenerek seçildiğinde, sağ alt pencerede, özellik ya da metot kullanıldığında, dönen ve istenen parametreler izlenebilir.

Dönüş Parametresi

Seçilen sınıf üyesi kullanıldığında, ne tip bilgi döneceğini söylemektedir.

Örnek; IGridRow sınıfının Index özelliği, isminden de anlaşılacağı gibi, üzerinde bulunulan satır numarası bilgisini, dönüş parametresi olarak Long (tamsayı) cinsinden döndürmektedir.

Örnek; IntXQuery (Query nesnesinin türediği sınıf) sınıfının, Open metodu, isminden de anlaşılacağı gibi, yazılan SQL cümlesinin çalıştırılması sonucu oluşacak sonuç kümesinin açılmasını sağlamakta olup, dönüş parametresi Void, yani yoktur. İşlemi yapmakta ve herhangi bir sonuç döndürmemektedir.

Yardım

Parametreler penceresinde bulunan bu bölümde ise, seçilen sınıf üyesi kullanılırken temin edilmesi gereken değişkenler izlenmektedir.

Örnek; IGridRow sınıfının ColByName özelliği, isminden de anlaşılacağı gibi, satırdaki belli bir kolonun (hücrenin) içeriğini döndürecektir. Ancak hangi hücrenin bilgisinin döndürülmesi istendiği, kullanımda, parametre olarak kolon ismi gönderilmek suretiyle belirtilmelidir. Bu özellik kullanıldığında, nesneden programa dönecek olan içerik, dönüş parametresi bölümünde Variant (değişken) tipli olarak izlenebilir. Bunun nedeni kolon içeriğinin ne tip bilgi içerdiği bilinmediğinden ve herhangi bir tipe sahip olabileceğinden dolayıdır. Yardım bölümünde ise, kullanım sırasında temin edilmesi gereken parametre (ColName - kolon ismi) bilgileri izlenebilir.

Parametre Adı

Sınıf üyesi kullanılırken gönderilmesi gereken parametrenin adıdır.

Tipi

Sınıf üyesi kullanılırken gönderilmesi gereken parametrenin veri tipidir.

Varsayılan

Sınıf üyesi kullanılırken gönderilecek parametrenin, nesne tanımında varsayılan değeri olup olmadığıdır.

Seçmeli

Sınıf üyesi kullanılırken gönderilecek parametrenin, gönderilmesi seçimli olup olmadığıdır.

Script Örnekleri

Örnek-1

Stok hareketlerini gösteren raporda, Miktar isimli, hesaplanan bir kolon tanımladığımızı ve bu kolonda, giriş hareketleri için stok hareketindeki miktarı olduğu gibi, çıkış hareketleri içinse, miktarı eksi değeriyle göstermek istiyoruz.

 

Seçilen Görüntü : STHAR

Seçilen Olay : OnRowEnd

Kod :

 

if NNRREPORT.ActiveGrid.ActiveRow.ColByName("STHAR_GCKOD")="C" then

NNRREPORT.ActiveGrid.ActiveRow.ColByName("CALC1")=

-1*NNRREPORT.ActiveGrid.ActiveRow.ColByName("STHAR_GCMIK")

else

NNRREPORT.ActiveGrid.ActiveRow.ColByName("CALC1")=

NNRREPORT.ActiveGrid.ActiveRow.ColByName("STHAR_GCMIK")

end if

 

Kodun anlamı : İlişkisel Serbest Raporun aktif gridindeki aktif satırın,

STHAR_GCKOD (stok hareketinin giriş/çıkış olduğunu belirleyen sahası olup G/C değerlerini almaktadır) isimli sahası değeri "C" ise,

İlişkisel Serbest Raporun aktif gridindeki aktif satırın, CALC1 (Miktar için tanımlanmış hesaplanan sahanın program tarafından atanan ismi) isimli sahasının değerini, İlişkisel Serbest Raporun aktif gridindeki aktif satırın, STHAR_GCMIK (stok hareketinin miktarının saklandığı saha) isimli sahasının değerini -1 ile çarparak oluştur.

STHAR_GCKOD sahası değeri "C" değilse ki "C" dışında sadece "G" olabilmektedir, STHAR_GCMIK sahasının değerini olduğu gibi, CALC1 isimli sahaya aktar.

 

Not : Raporda görüntülenmek istenen sahalar tanımlanırken, STHAR görüntüsünden STHAR_GCKOD ve STHAR_GCMIK isimli sahalar seçilmeli, ancak sadece hesaplamada kullanılacakları için Gizli olarak işaretlenmelidir.

Örnek-2

1.Örnekteki Miktar sahası dışında, bir de yürüyen bakiye sahası tanımlamak istiyoruz. Bu saha her satırda kalan stok bakiyesini gösterecektir. Gridin ilk satırında, miktar olduğu gibi yazılacak, takip eden satırlarda ise, toplanarak ilerletilecektir. Bakiye isimli hesaplanan saha tanımlanmıştır.

 

Seçilen Görüntü : STHAR

Seçilen Olay : OnRowEnd

Kod :

 

NNRREPORT.ActiveGrid.ActiveRow.ColByName("CALC2")=

NNRREPORT.ActiveGrid.ActiveRow.ColByName("CALC1")

if NNRREPORT.ActiveGrid.ActiveRow.Index>0 then

NNRREPORT.ActiveGrid.ActiveRow.ColByName("CALC2")=

CDbl(NNRREPORT.ActiveGrid.ActiveRow.ColByName("CALC2"))+

CDbl(NNRREPORT.ActiveGrid.Cell(5,NNRReport.ActiveGrid.ActiveRow.Index-1))

end if

 

Kodun Anlamı : İlişkisel Serbest Raporun aktif gridindeki aktif satırın, CALC2 (Bakiye için tanımlanmış hesaplanan sahanın program tarafından atanan ismi) isimli sahasına,

1.Örnekte tanımı verilmiş olan CALC1 sahasının değerini olduğu gibi taşı.

Eğer, İlişkisel Serbest Raporun aktif gridindeki aktif satırın, satır numarası sıfırdan büyük ise, yani raporda yer alan ilk satır değilde sonraki satırlar için,

CALC2 sahası değerine, bir önceki satırda yer alan CALC2 sahasının değerini ekle.

 

Not :

Cell (hücre) özelliği, gridin herhangi bir hücresindeki değeri döndürür. Cell özelliği, parametre olarak kolon numarası ve satır numarası bilgilerini almaktadır. Kolon numarası (örnekte : 5), CALC2 sahasının grid üzerinde bulunduğu kolonun sıfır tabanlı olarak numarasıdır. Satır numarası ise, aktif satırın numarası (index) -1, yani aktif satırdan önceki satırdır.

CDbl, ColByName ya da Cell özelliklerinden dönen variant (değişken) tipli bilgiyi, double (nümerik) olarak ifade etmek için kullanılmaktadır. Bu tip çevrim yapılmazsa dönen değer, metin olarak düşünülüp, toplama işlemi olarak, iki metin yan yana birbirine eklenecektir.

Araç Çubuğu ve Diğer Yardımcı Butonlar

Pencere Kapat/Aç

Pencerelerin etrafında yer alan bu butonlar ile, ilgili pencere kapatılarak, diğer pencerelere görüntüde daha çok yer açılması sağlanabilir. Yine aynı buton yardımıyla pencere geriye açılabilir.

Nesne Tarayıcısı

Bknz: Geçerli Nesnelerin Özellikleri ve Metotları kullanımı. 

 

Kod Tamamla

Kullanılmıyor.

Kod İçeriği

Script editor ortamındaki ctrl+boşluk kısa yol tuşu ile aynı işlevi yapar. Bknz: Geçerli Nesneler/Netsis Code Insight.

Satıra Git

Uzun kodlar içinde istenilen bir satıra hızlı gidişi sağlar. Açılacak pencerede satır numarası verildiğinde, hızlı gidiş sağlanır.

Bul, Sonrakini Ara, Öncekini Ara, Değiştir;

Kod içinde istenen metni arama, bulunduktan sonra, sonrakini/öncekini arama, bulunan metni, istenen başka bir metinle değiştirme işlemlerini yapar.

 

Arama, büyük-küçük harf duyarlı, verilen metin kelime olarak, imleçten itibaren ve sadece seçili metin içerisinde, imleçten ileriye ve geriye olmak üzere yönlendirilerek yapılabilmekte olup, değiştirme işleminde, aynı şekilde aranarak bulunan metin parçacığı, değiştirilebilmektedir. Arama ve değiştirme işlemi, bir sefer yapıldıktan sonra, sonrakini/öncekini ara butonları ile tüm kod geneli devam ettirilebilmektedir.

Scripting bölümü tamamlandıktan sonra, ekranın alt kısmında aktif olan, Geri butonu ile, bir önceki sekmeye, İleri butonu ile, bir sonraki sekmeye geçmek mümkündür.

 

 

Üst Bilgi/Alt Bilgi Düzenleme

Üst Bilgi ve Alt Bilgi, rapor sonunda ve kırılımlarda, sütunlardaki değerlerin toplamını, ortalamasını vb. aldırmak için kullanılır.

Seçili Görüntü

Sol tarafta bulunan bu pencerede, önceki sekmelerde seçilen, ilişkilendirilen ve bağlantıları belirlenen görüntüler yer almaktadır. Bu görüntüler içinden, üst/alt bilgisi tanımlanacak olan görüntü, fare ile bir kez tıklanarak seçilmelidir.

Tanımlı Sahalar

Seçilen görüntü için, Raporda Gösterilecek Alanlar bölümünde tanımlanmış kolon bilgileri, sağ alt bölümdeki pencerede listelenecektir. Ancak daha önceden eklenmiş olan bu sahalar için alt/üst bilgi tanımlanabilir. Başka bir saha için tanımlama yapmak isteniyorsa, ilgili sahanın da Raporda Gösterilecek Alanlar bölümünden eklenmesi gerekir. Üst/Alt bilgisi tanımlanacak olan saha, bu penceredeki listeden çift tıklanarak seçilmelidir.

Alt Bilgi Kullanımı

Rapor alınması sırasında, açılan her rapor gridinin alt kısmında, belli bir sahanın gridde dökülen tüm değerlerinin toplamı, ortalaması vb. alınması için kullanılır.

Örnek; STSABIT görüntüsü ana görüntü olmak üzere, STOKCARIANALIZ görüntüsü bağlanmıştır. Bu alt görüntüdeki, Tarih, Net Fiyat, Giriş Miktar ve Tutarı, Çıkış Miktar ve Tutarı sahaları rapora eklenmiş, Giriş Tutarı ve Çıkış Tutarı sahaları alt bilgisinde, sahaların toplamı alınmak istendiğinde, rapor dökümü sırasında, her bir stok kartı için açılan stokcarianaliz kayıtları gridinin alt kısmında, giriş tutarı ve çıkış tutarı sahalarının toplamı izlenebilecektir.

 

Üst Bilgi Kullanımı

Rapor alındıktan sonra gruplama/kırılım işlemi yapıldığında, kırılımda, istenen bir sahanın içerdiği değerlerin toplamı, ortalaması vb. alınabilmesi için kullanılır.

Örnek; STSABIT görüntüsü ana görüntü olmak üzere, STOKCARIANALIZ görüntüsü bağlanmıştır. Bu alt görüntüdeki, Tarih, Net Fiyat, Çıkış Miktar ve Tutarı sahaları rapora eklenmiştir. Çıkış tutarı sahası alt bilgide toplatılmaktadır. Bu toplam ilgili stoğa ait dökülen tüm çıkış tutarlarının toplamını verir. Tarih sahası için, bu kez üst bilgide, çıkış tutarı toplamı aldırılmıştır. Bunun anlamı, rapor alındıktan sonra, tarih gruplama/kırılımı yapılır ise, her bir tarih için Çıkış Tutarı toplamı izlenebilecektir.

 

Rapor alındığında, çıkış tutarı toplamı alt bilgide görülmektedir.

Rapor sonrası tarih sahasında gruplama yapıldığında tarih kırılımında, çıkış tutarları toplamları görülmektedir.

Tanımlamalar

Kolon Adı

Seçilen sahanın, Raporda Gösterilecek Alanlar bölümünde tanımlanmış kolon adıdır. Bilgi amaçlı gösterilmektedir.

İşlem Sahası

Üst/Alt bilgide hesaplamaya tabi tutulacak alan bilgisidir. Üst Bilgi örneğinde belirtildiği gibi, toplam, ortalama vb. işlem yapılacak olan saha, işaretli bilgi sahasından farklı olabilir. Tarih sahasında, çıkış tutarı toplamları alınması gibi.

Önbiçim

Kullanılmıyor.

Biçim

Nümerik alanlar için üst/alt bilgi görüntü biçiminin belirleneceği sahadır. Bknz: Raporda Gösterilecek Alanlar/Biçim.

Tip

Üst/Alt Bilgide yer alacak işlem tipidir. Toplam, işlem sahasında belirtilen sahanın gridde dökülen tüm değerlerinin alt ya da kırılım toplamlarını verir. Ortalama, işlem sahasında belirtilen sahanın gridde dökülen tüm değerlerinin toplamda ya da kırılımda ortalamasını verir. Sayı, işlem sahasında belirtilen sahanın gridde dökülen kayıt sayısını, altta ya da kırılımda verir. En düşük/En yüksek, işlem sahasında belirtilen sahanın gridde dökülen değerlerinin en düşüğünü/en yükseğini, altta ya da kırılımda gösterir.

Yeri

Alt Bilgide ya da Üst Bilgide olmak üzere işlemin yerini belirlemek için kullanılır.

Örnek; Çıkış tutarı alt toplamı için, sağ alt penceredeki tanımlı sahalardan, çıkış tutarı sahası seçilmeli, işlem sahası olarak yine çıkış tutarı sahası seçilerek, tip, Toplam, yeri, Alt Bilgi seçilmelidir.

Örnek; Tarih kırılımında, çıkış tutarları toplamları aldırmak için, sağ alt penceredeki tanımlı sahalardan, tarih sahası seçilmeli, işlem sahası olarak çıkış tutarı sahası seçilerek, tip, Toplam, yeri, Üst Bilgi seçilmelidir.

Baskı Ayarları

Rapor alındıktan ekrana alındıktan sonra yazıcıya gönderilebilmektedir. Bu sekmede, baskı ön ayarları yapılabilmektedir. Rapor ekrana alındıktan sonra, yazıcıya gönderilmeden önce de bazı baskı ayarları yapılabilir.

Yönlendirme

Raporun sayfa üzerinde yatay/dikey basılacağını seçmek için kullanılır.

Her Sayfada Şirket Adı

Şirket unvanının raporun her sayfasında basılması için kullanılır.

Her Sayfada Başlık

Rapor başlığının (İlişkilendirilecek Görüntülerin Seçimi sekmesinde, Rapor Adı seçeneğinde belirlenen), raporun her sayfasında basılması için kullanılır.

Her Sayfada Tarih/Saat

Raporun alındığı tarih ve saat bilgisinin, raporun her sayfasında basılması için kullanılır.

Sayfa No/Toplam Sayfa

Rapor sayfalarında, sayfa no., ya da sayfa no./toplam sayfa bilgisinin basılması için kullanılır.

Yatayda/Düşeyde Hizalama

Raporun sayfanın yatayda/düşeyde ortasına basılması için kullanılan seçeneklerdir.

Ölçekleme, Ayarla

Raporun sayfaya sığdırılabilmesi için, tüm karakterlerin verilen ölçekte küçültülmesi/büyütülmesi için kullanılır.

Ölçekleme, Sığdır

Raporun tam olarak sayfaya sığdırılacak şekilde karakterlerin büyütme/küçültme oranlarının otomatik ayarlanması için kullanılır.

Sıfırlar Basılsın

Raporda değerleri sıfır olan hücrelerin basılması ya da boş bırakılması için kullanılan seçenektir.

Nüsha Sayısı

Raporu tekrarlı, birden fazla kopya olarak basabilmek için kullanılır.

Firma Logosu, Basım Yeri

Raporda firma logosu basım yeri belirlemek içindir. Üst Bilgi / Alt Bilgi ya da her ikisinde de, sol köşe, sağ köşe, her iki köşe gibi bölümlerinde basılabilir.

Firma Logosu Referans Ekle

Firma logosu olarak basılmak istenen resmin eklenmesi içindir. Seçenek işaretlendiğinde aktif hale gelen ekleme butonu yardımı ile, açılan pencereden, logonun bulunduğu klasöre geçilip resim dosyası seçilerek eklenebilir. Eklenen resim dosyası, silme butonu yardımı ile silinebilir.

Baskı ayarları sekmesi, İlişkisel Serbest Rapor sihirbazının son sekmesi olup, tanımlamalar tamamlanmış olmaktadır. Geri butonu ile önceki sekmelere dönüş yapılabilir.

Çalıştır butonu, tanımlanmış olan raporu çalıştırır. Bu butonla, yapılan tanımlamalar saklanmamaktadır. Ancak rapor alındıktan sonra saklanabilir.

Kaydet ve Çık butonu, yapılan tanımlamaların saklanarak sihirbazın, rapor çalıştırılmaksızın kapatılmasını sağlar.

 

İlişkisel Serbest Rapor İçeriği

İlişkisel Serbest Rapor sihirbazındaki tanımlamalar tamamlanıp, Çalıştır butonu ile raporun ekrana gelmesi sağlanır.

Bilgi Çubuğu

Raporun tamamının getirilmesi, içerdiği kayıt sayısı doğrultusunda bir miktar zaman alabilir.

 

 

Geçen sürede, rapor penceresinin alt bilgi çubuğunda, getirilen kayıt sayısı ve süre bilgisi verilecektir. Tüm kayıtlar bittiğinde, yine alt bilgi çubuğunda, Rapor Hatasız Tamamlandı bilgisi görünecektir.

Grid (Izgara) Kullanımı

Raporun ilk aşamada görünen tek gridi, ana görüntünün kayıtlarını içeren griddir.

Grid Sütunları

Her görüntü için, Raporda Gösterilecek Alanlar bölümünde belirlenen sahalar, gridin birer sütununu oluştururlar.

Örnek; Ana görüntü olarak STGRUP görüntüsü belirlenen raporda, GRUP_KOD ve GRUP_ISIM sahaları, raporda görüntülenmek üzere eklenmişse, ana grid, Grup Kodu ve Grup İsmi olmak üzere iki tane sütundan oluşur.

Grid Satırları

Grid içindeki satırlar, ilgili görüntünün, Filtreleme bölümündeki kriterler ile kısıtlanmış sonuç kümesine düşen kayıtlarıdır.

İlişkili Gridlerin Açılması/Kapanması

Grid satırının sol tarafında  işareti bulunan satırların, ilişkilendirilmiş alt görüntüden gelen kayıtları mevcuttur. Bu butona tıklandığında, ilişkili kayıtlara ait grid açılacaktır.

Örnek; STGRUP ana görüntüsüne bağlı STSABIT alt görüntüsü bulunmakta ise, grupları listeleyen ana gridin sol tarafında  işareti bulunan satırlarından birinde bu buton tıklandığında, grubun içerdiği stokların kayıtları izlenebilir.

İlişkiden dolayı, her grup kaydının altında açılan gridde, kendi grubunun içerdiği stoklar izlenebilir. Diğer bir grubun içerdiği stokları izlemek için, ilgili grup kaydının satırında grid açma işlemi tekrarlanmalıdır.

Alt gridi açılmış olan kaydın sol tarafında,  işareti görülecektir. Bu buton yardımı ile alt grid kapatılabilir.

Örnek; Yukarıdaki örnekte STGRUP görüntüsüne STSABIT ve STSABIT görüntüsüne de STOKCARIANALIZ görüntüsünün eklendiğini düşünelim. STSABIT alt görüntüsü için açılan her bir gridde, ilişkili STOKCARIANALIZ kayıtları için de alt gridler oluşur. Bu gridleri de aynı şekilde açıp kapamak mümkündür.

Raporun Performans Maliyeti

Örnekte anlatıldığı gibi, her bir alt görüntü için raporda bir grid oluşturulmaktadır.  işareti ile açılabilen her bir grid, bellekte belli bir yer kaplamaktadır. Grid sayısı arttıkça, rapor performansı etkilenebilir. O nedenle doğru ilişki tanımları ve kayıt filtrelemeleri ile sonuç kümesi daraltması, optimum raporun elde edilmesini sağlayacaktır. Bknz: İlişkilendirilecek Görüntülerin Seçimi/Raporun Performans Maliyeti.

Gridde Sıralama

Griddeki bir kolonun başlığına bir kez tıklandığında, griddeki tüm kayıtlar, bu kolonun içerdiği bilgilere göre küçükten büyüğe sıralanacaktır. Sıralanan kolon başlığında,  şekilde küçükten büyüğe sıralatılmış olduğuna dair bilgi ikonu görünecektir.

Kolon başlığına tekrar tıklandığında, bu kez, grid kayıtları, kolonun içerdiği bilgilere göre büyükten küçüğe sıralanır. Kolon başlığında,  şekilde büyükten küçüğe sıralatılmış olduğuna dair bilgi ikonu görünür.

Kolon başlığına tekrar tıklandığında ise, ilgili kolondaki sıralama kaldırılarak, ilk döküm sıralamasına geri döndürülür ve kolonun sıralanmış olduğuna dair görünen bilgi ikonları yok olur.

Gridde Arama

Grid kolonu bilgilerinin ilkinin üzerine gelinip, aranmak istenen bilginin baş harfleri yazılmak suretiyle, her bir harf yazıldığında, oluşan başlangıç değerine uyan ilk bilginin üzerine otomatik gelinecektir. 

Örnek; Şekilde görülen Stok İsmi kolonunda ilk kaydın üzerine gelip, "O" harfine basıldığında, ilk kayda, "OR" harflerine basıldığında, dördüncü kayda, "ORA" harflerine basıldığında ise, beşinci kayda otomatik gidilmesi sağlanır.

Grid Kayıtlarının Filtrelenmesi

Kayıtlar Listesinden Filtreleme

Grid kolonunun sağ köşesinde yer alan  işaretine tıklandığında, kolonda yer alan bilgilerin tekrarsız listesi açılacaktır. Bu listeden bir tanesi seçildiğinde, tüm gridde sadece, ilgili kolonda, seçilen değere eşit olan kayıtlar listelenip, diğerleri kapatılacaktır.

Kişisel Filtreleme

Listeden bir değer belirlemek dışında, yine listede yer alan (Kişisel) seçeneği ile farklı filtreleme de yapılabilmektedir.

Kişisel filtrelemede, filtrelenecek kolon için, bir operatör ile bir değer tanımlamak mümkündür.

Örnek; Stok ismi kolonunda, benzer operatörü ile "ORANGE%" değeri kullanıldığında, "ORANGE" ile başlayan stok isimlerine ait kayıtlar gridde görünecek, diğerleri kapatılacaktır.

Yine aynı tanım içinde, ikinci bir koşul tanımlayıp, ilk koşula ve/veya operatörü ile birleştirmek suretiyle ikili filtre tanımlamak da mümkündür.

Operatörler

Benzer, Benzemez

Yazılan karakterleri içeren/içermeyen kayıtlar anlamına gelir. SQL standartlarında olduğu gibi % ve _ maskeleme işaretleri kullanılmalıdır.

Eşittir, Eşit Değildir

Yazılan karakterlere tam tamına eşit olan / eşit olmayan kayıtlar anlamına gelir.

Küçük, Eşit Küçük, Büyük, Eşit Büyük

Yazılan değerden küçük / eşit ve küçük / büyük / eşit ve büyük olan kayıtlar anlamına gelir.

Boşluktur, Boşluk Değildir

Değeri boş olan / boş olmayan kayıtlar anlamına gelir.

İster listeden değer seçilerek, ister kişisel seçeneği ile filtreleme sonucu, grid kayıt kümesi daraltılarak sadece filtrelenen kayıtlar görünecek, diğerleri kapatılacaktır. Gridin alt bölümünde ise, gridin filtrelenmiş olduğuna dair bilgi verilerek, filtre koşulları gösterilir.

Bilgi çubuğunda  butonu ile; filtreleme ve tanımlı koşullar kaldırılarak grid eski haline döndürülür.

 butonu ile, filtre uygula/uygulama işlemi yapılabilir. Seçenek işaretli iken filtre uygulanmakta olup grid kayıtları kısıtlanmıştır. Seçenek işaretli değilken, filtre bilgisi ekranda kalır ancak grid tüm kayıtları listeler. Bilgi çubuğunda seçeneği işaretleyerek filtrelenmiş hale dönülmesi mümkündür.

Filtreleyici

Customize butonu ile açılan pencerede daha ileri filtre tanımları yapmak mümkündür.

 

Bu pencerede koşulun yanında bulunan kutucuklara tıklandığında, yapılabilen işlemler şöyledir.

 

Durum ekle

Mevcut koşula yeni bir koşul eklemeye yarar.

Grup ekle

Mevcut koşula parantez içinde koşul grubu eklemeye yarar.

Satırı Sil

Yanlış tanımlanmış koşul satırını silmeye yarar.

Bağlantı satırında,

Bağlantı

Bir grup içinde yer alan koşulların birbirlerine bağlantı şeklini belirlemeye yarar. Ve / Veya / Ve Değil / Veya Değil bağlantı şekilleri vardır.

Koşul satırında,

Saha İsmi

Koşul satırının ilk bölümünde saha ismi belirlenir. Yeşil renkle gösterilen saha ismi üzerinde tıklandığında, gridin aktif saha isimleri listelenecek ve içlerinden seçim yapılabilecektir.

Operatör

Koşul satırı orta bölümde, operatör belirtilir. Bordro renkle gösterilen operatör üzerine tıklandığında, kullanılabilecek operatörler listelenecek ve içlerinden seçim yapılabilecektir. Operatörlerin anlamları, Kişisel Filtreleme bölümündekilerle aynıdır.

Değer

Koşulun sağlanması için istenen değer yazılır.

Uygula butonu ile, koşulun gridde uygulanması sağlanır.

Şekilde tanımlanan filtre uygulandığında, oluşan koşul aşağıdadır.

Gridde Gruplama/Kırılım

Gridlerin üzerinde, yer alan bu ifadeden de anlaşılacağı gibi, gridin herhangi bir kolon başlığı, sürükle bırak yöntemiyle, grid üzerindeki boşluğa taşındığında, grid, bu kolondaki bilgilere göre gruplanacaktır.

Örnek; Aşağıda, rapor alındıktan sonra açılan bir grid örneği görülmektedir.

Gridde, bir stoğa ait belli tarih aralığındaki hareket kayıtları, STOKCARIANALIZ görüntüsünden getirilmiş olarak görülmektedir. Aynı tarihe (güne) ait birden fazla hareket vardır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tarih kolonu, sürükle bırak ile, grid üzerindeki boşluğa bırakıldığında, kayıtlar tarih bazında gruplanacaktır. Her bir tarih için sol tarafta bulunan  işareti ile, ilgili tarihe ait kayıtlar açılabilir.

Not; Bu görüntü için, tarih sahasında, çıkış tutarları toplamları üst bilgisi tanımlanmış olup, kırılımda toplam gösterilmektedir. Saha için herhangi bir üst bilgi tanımlanmasaydı, satırlardaki tarihlerin yanlarında toplam bilgisi görünmeyecekti. Bknz: İlişkisel Serbest Rapor Sihirbazı/Üst Blgi / Alt Bilgi Düzenleme / Üst Bilgi Kullanımı.

Araç Çubuğu ve Sağ Click

Rapor araç çubuğunda ve grid üzerinde sağ click ile gelen menü seçeneklerinde yapılabilecek işlemler şunlardır;

Export All To XLS

Raporun tüm içeriğinin bir Excel dosyasına atılmasını sağlar. Buton kullanıldığında açılan pencerede Excel dosya klasör ve ismi belirtilmelidir.

Export All To Text

Raporun tüm içeriğinin bir text dosyasına atılmasını sağlar. Buton kullanıldığında açılan pencerede text dosya klasör ve ismi belirtilmelidir.

Export Selected/All To XML

Raporun seçili/tüm içeriğinin bir XML dosyasına atılmasını sağlar. Buton kullanıldığında açılan pencerede XML dosya klasör ve ismi belirtilmelidir. Oluşan XML dosya, raporun hiyerarşisinde olacaktır.

Export Selected/All To XML

Raporun seçili/tüm içeriğinin bir HTML dosyasına atılmasını sağlar. Buton kullanıldığında açılan pencerede HTML dosya klasör ve ismi belirtilmelidir. Oluşan dosya ile, rapor, browser tarafından izlenebilecektir.

Print Preview, Print

Raporun baskı ön izlemesini ve yazıcıdan çıktısını almaya yarar.

Tümünü Aç/Kapa

Rapordaki tüm alt gridlerin tek hareketle açılmasını/kapatılmasını sağlar.

Sihirbaz

Rapor sihirbazına dönerek tanımlamaların düzenlenmesini ve tekrar aynı raporun alınabilmesini sağlar.

 

Rapor Kapatılması ve Saklama

Rapor üzerindeki çalışma tamamlandıktan sonra, rapor penceresi bilinen yöntemlerle (ESC ya da sağ üst köşeden) kapatılır. Rapor kapatma sırasında, Rapor Kaydedilsin mi? şeklinde soru sorulacak ve istenirse, yeni bir isim verilerek ya da mevcut rapor üzerine kaydedilebilecektir.